โรคเบาหวาน ขณะตั้งครรภ์

โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์

สำหรับคุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์อยู่นั้น อาจจะต้องเผชิญกับปัญหาสุขภาพในด้านต่าง ๆ มากมายในช่วงนี้ และอาจจะทำให้กังวลใจถึงความปลอดภัยของลูกน้อย และหนึ่งในปัญหานั้น ก็คงหนีไม่พ้นที่จะเป็นเรื่องโรคเบาหวาน ที่คุณแม่ตั้งครรภ์ส่วนใหญ่มักเป็นกัน ดังนั้นการรู้เท่าทันโรคเบาหวานจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพราะจะได้หาวิธีป้องกันหรือรักษาได้อย่างทันท่วงที

สาเหตุของโรคเบาหวานที่เกิดขึ้นขณะตั้งครรภ์

โรคเบาหวานที่เกิดขึ้นขณะตั้งครรภ์นั้น อาจมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัย เช่น

  • ฮอร์โมนจากรกที่ผลิตขึ้นขณะตั้งครรภ์ ไปขัดขวางการทำงานของอินซูลิน ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ
  • เกิดจากกรรมพันธุ์ คนในครอบครัว หรือญาติพี่น้อง เป็นโรคเบาหวาน
  • ภาวะอ้วน หรือที่ค่าดัชนีมวลกาย (BMI) มากกว่า 30 ขึ้นไป
  • เคยตั้งครรภ์ และเป็นเบาหวานมาก่อน

โดยเบาหวานชนิดนี้ อาจแบ่งออกได้เป็น 2 ลักษณะ คือ

1.มีเบาหวานเกิดขึ้นก่อนการตั้งครรภ์ (Pre-Gestational Diabetes Mellitus : Pre-GDM) เบาหวานชนิดนี้อาจเกิดจากภาวะที่ร่างกายไม่สามารถสร้างอินซูลินขึ้นมาได้เลย หรือเบาหวานชนิดที่ 1 และภาวะที่ร่างกายสร้างอินซูลินได้แต่ไม่เพียงพอต่อความต้องการ รวมถึงภาวะดื้อต่ออินซูลิน หรือเบาหวานชนิดที่ 2 ซึ่งเบาหวานก่อนตั้งครรภ์มักจะมีความรุนแรง อาจทำให้ทารกพิการ หรือถึงขั้นแท้งบุตรได้

2. เบาหวานที่เกิดขึ้นขณะกำลังตั้งครรภ์ ( Gestational Diabetes Mellitus : GDM ) เป็นเบาหวานที่พบได้ประมาณ 13% ของหญิงตั้งครรภ์ทั้งหมด และพบมากถึง 90% ของผู้ที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ โดยส่วนใหญ่จะพบหลังจากตั้งครรภ์ไปแล้วประมาณ 24-28 สัปดาห์ ซึ่งเบาหวานประเภทนี้ความรุนแรงน้อยกว่าประเภทที่แรก โดยอาจจะส่งผลให้คลอดยาก เนื่องทารกจะมีการสะสมไขมันไว้ที่ไหล่และช่องท้อง ทำให้คลอดติดไหล่ หรือทารกหัวโตกว่าปกติ

การคัดกรองผู้ป่วยเบาหวานขณะตั้งครรภ์

หากพบว่าตัวได้ตั้งครรภ์แล้ว สิ่งที่ห้ามลืมเลยก็การเข้ารับการตรวจโรคเบาหวาน เนื่องจากหญิงตั้งครรภ์ส่วนใหญ่มักจะเป็นโรคเบาหวานร่วมด้วย สำหรับการเข้าตรวจมีขั้นตอนดังนี้

  1. ก่อนวันที่เข้ารับการตรวจ ให้งดอาหารอย่างน้อย 8 ชั่วโมงก่อนตรวจ
  2. แพทย์จะตรวจเลือดเพื่อดูระดับน้ำตาลในเลือด โดยให้ผู้รับการทดสอบดื่มสารละลายกลูโคส 200 มิลลิลิตร
  3. จากนั้นจะทำการเจาะเลือดตรวจเพื่อวัดระดับกลูโคสทุก 1-2 ชั่วโมง ต่อ 3 ครั้ง เพื่อตรวจระดับน้ำตาลในเลือดว่าอยู่ในระดับปกติหรือไม่
  4. รอฟังผลตรวจจากแพทย์

และแพทย์อาจมีการนัดตรวจเพิ่มเติมอีกในช่วงที่อายุครรภ์ 24-28 สัปดาห์ หากตรวจพบว่าเป็นโรคเบาหวาน ต้องเร่งทำการรักษาและไปพบแพทย์ตามเวลานัดอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะช่วงใกล้คลอด เพื่อความปลอดภัยของลูกน้อยและตัวคุณแม่เอง

อาการของโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์

สำหรับอาการที่พบบ่อยของคุณแม่ในช่วงนี้นั้น อาจมีดังนี้

  1. มีอาการคอแห้ง หิวน้ำบ่อย
  2. ปัสสาวะบ่อย เนื่องจากไตพยายามขับน้ำตาลในร่างกายออกมา
  3. รู้สึกอ่อนเพลีย เหนื่อยง่ายมากกว่าปกติ

หรือในบางรายอาจไม่ค่อยแสดงอาการ จึงทำให้ไม่รู้ว่าเป็นเบาหวานหรือเปล่า ดังนั้นเมื่อรู้ว่าตั้งครรภ์ ให้เข้ารับการตรวจอย่างสม่ำเสมอจะดีที่สุด

หากเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ควรทำอย่างไร

เมื่อหลังจากรับการตรวจและวินิจฉัยจากแพทย์แล้ว พบว่าเป็นโรคเบาหวาน จะมีแนวทางการปฏิบัติตัวดังนี้

  1. ควบคุมอาหาร ให้รับประทานในปริมาณที่พอเหมาะ ไม่มากหรือน้อยจนเกินไป และเลือกรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ งดทานของไม่มีประโยชน์ เช่นของหวาน ขนมขบเคี้ยวต่าง ๆ
  2. ลดอาการประเภทแป้ง ของหวาน เนื่องจากจะทำให้น้ำตาลสะสมในเลือดสูง
  3. เพิ่มอาหารชนิดที่ให้โปรตีน ให้มากขึ้นเป็นพิเศษในช่วงนี้ เนื่องจากจะช่วยเสริมสร้างการเจริญเติบโตของลูกน้อย
  4. ช่วงแรกและกลางของการตั้งครรภ์ ควรออกกำลังกายที่ไม่หนัก หรือยืดเส้นยืดสายบ้าง อย่างน้อยสัปดาห์ละ 4-5 วัน
  5. ดื่มนมจืด หรือนมพร่องมันเนย
  6. รับประทานผัก ที่มีใยอาหารสูง
  7. รับประทานผลไม้ ที่ไม่มีรสหวานมาก

การปฏิบัติตัวข้างต้น ถือเป็นการรักษาเบาหวานหวานไปในตัว เพราะโรคเบาหวานจะเป็นก็ต่อเมื่อมีระดับน้ำตาลในเลือดสูง หากเราทำตามทุกข้อที่กล่าวมา จะเป็นการลดน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในระดับปกติ และทำให้ไม่เป็นเบาหวานนั่นเอง ทั้งนี้อาจจะมีวิธีปฏิบัติตัว หรือการรักษาด้วยวิธีการอื่น ๆ ขึ้นอยู่ที่การวินิจฉัยของแพทย์ในผู้ป่วยแต่ละคน

สรุป

โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์นั้น อาจเกิดขึ้นได้ทั้งก่อนและหลังจากการตั้งครรภ์ไปแล้ว ซึ่งส่วนใหญ่จะพบหลังจากตั้งครรภ์ไปแล้วมากกว่า ส่วนใหญ่มักพบว่ามักหายไปหลังจากคลอดบุตรแล้ว แต่ก็ยังมีอากาสสูงที่จะกลับมาเป็นเบาหวานอีกในอนาคต ดังนั้นคุณแม่ที่คลอดแล้วควรเฝ้าระวัง และดูแลสุขภาพตัวเองอยู่เสมอ ๆ เพื่อลดความเสี่ยงลง

 

แหล่งอ้างอิง

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *